Chủ Nhật, 17 tháng 7, 2016

PHÁN QUYẾT CỦA PCA & HỆ LỤY VỚI VIỆT NAM

by Hải An Phạm  |  at  7/17/2016 04:06:00 SA

Lợi rõ ràng: Tòa Trọng tài (PCA) tuyên bố "đường chín đoạn" của Trung Quốc là không có cơ sở pháp lý, đồng thời Trung Quốc "không có chủ quyền lịch sử" tại Biển Đông.


Chỉ có vậy!

Phán quyết về những nội dung khác, dù bất lợi cho Trung Quốc nhưng không hẳn có lợi cho Việt Nam, có nội dung hoàn toàn bất lợi cho Việt Nam. Một số nội dung phán quyết cũng không hoàn toàn có lợi cho Philippines. 

Đối với 7 đảo nhân tạo mà Trung Quốc xây dựng ở Trường Sa, PCA tuyên rằng Gạc Ma, Châu Viên, Chữ Thập và Gaven là các cấu trúc nổi trên mặt nước vào lúc thủy triều lên cao (đá), có lãnh hải 12 hải lý, còn Xu Bi, Tư Nghĩa, Vành Khăn là các cấu trúc chìm khi thủy triều lên (bãi, không có 12 hải lý lãnh hải, chỉ có 500m vùng an toàn. Việc PCA tuyên rằng 7 đảo nhân tạo này không có vùng đặc quyền kinh tế 200 hải lý (EEZ) và thềm lục địa không có nhiều ý nghĩa, vì đó là điều hiển nhiên, chiếu theo Công ước quốc tế về luật biển (Công ước). Tuy nhiên, phán quyết rằng một số trong các thực thể địa lý này là bãi lúc nổi lúc chìm sẽ phương hại đến đòi hỏi chủ quyền của Việt Nam đối với chúng, ảnh hưởng cả đến một số thực thể Việt Nam đang đóng giữ như đá Tốc Tan, đá Núi Le, đá Tiên Nữ (sẽ phân tích sau). Tất cả các thực thể này nằm trong khoảng cách 200 hải lý, tính từ đường cơ sở của Philippines. 

Theo PCA, Trung Quốc đã: Can thiệp vào việc thăm dò dầu khí của Philippines tại Bãi Cỏ Rong; Chủ ý cấm các tàu Philippines đánh bắt cá trong vùng đặc quyền kinh tế của Philippines tại bãi Vành Khăn và bãi Cỏ Mây, bảo vệ cho và không ngăn ngừa ngư dân Trung Quốc đánh bắt cá tại các nơi này; Xây dựng các công trình và đảo nhân tạo tại Vành Khăn mà không được sự đồng ý của Philippines. Do vậy PCA kết luận rằng Trung Quốc đã vi phạm quyền chủ quyền của Philippines đối với vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của nước này. Kết luận này trái với tuyên bố chủ quyền đối với quần đảo Trường Sa của Việt Nam.

PCA kết luận rằng, tất cả các cấu trúc nổi tại Trường Sa (Ba Bình, Thị Tứ, Bến Lạc, Trường Sa, Song Tử Đông, Song Tử Tây…) đều là “đảo đá” về mặt pháp lý và không tạo ra EEZ hoặc thềm lục địa. Phán quyết này có phần không lợi cho Việt Nam, trong trường hợp Việt Nam đòi hỏi các đảo Việt Nam đang đóng giữ như Trường Sa, Song Tử Tây, Sinh Tồn… phải có EEZ. Nhưng đồng thời, Trung Quốc (và Đài Loan Trung Quốc) cũng không thể dùng 200 hải lý EEZ quanh đảo Ba Bình mà họ cho là có chủ quyền để tạo nên vùng tranh chấp với EEZ và thềm lục địa tính từ đường cơ sở bờ biển Việt Nam nữa. Các vùng biển tranh chấp bị thu hẹp về phạm vi 12 hải lý quanh mỗi đảo đá tại Trường Sa. 

Có một phán quyết không hoàn toàn có lợi cho Philippines, đó là: “Tòa Trọng tài cũng kết luận rằng Công ước không quy định việc một nhóm các đảo như quần đảo Trường Sa sẽ có các vùng biển với tư cách là một thực thể thống nhất”. Tuy nhiều phán quyết của PCA gián tiếp đưa đến suy luận rằng phần lớn khu vực quần đảo Trường Sa nằm trong phạm vi EEZ của Philippines, có lợi cho Philippines, nhưng phán quyết nói trên của PCA khiến Philippines không thể quy gần như toàn bộ quần đảo Trường Sa thành một thể thống nhất mà họ gọi là Nhóm đảo Kalayaan, chỉ có thể đòi chủ quyền đối với từng thực thể địa lý ở đây. 
Bản đồ tranh chấp tại khu vực quần đảo Trường Sa (8 điểm đỏ góc dưới bên trái ảnh là khu vực thềm lục địa Việt Nam, có các Nhà giàn DK1 trên các bãi cạn Phúc Tần, Huyền Trân, Tư Chính..., hoàn toàn thuộc chủ quyền Việt Nam)

Cùng với việc đánh giá các phán quyết của PCA, cần quan tâm đến các lập luận của PCA để dẫn đến các phán quyết ấy.

Khi xem xét hồ sơ lịch sử để xác định Trung Quốc có quyền lịch sử đối với tài nguyên ở Biển Đông trước khi Công ước có hiệu lực hay không, PCA lưu ý rằng có chứng cứ cho thấy người đi biển và ngư dân của Trung Quốc, cũng như của các nước khác, trong lịch sử đã sử dụng các đảo ở Biển Đông. Tuy nhiên, Tòa quyết định là trước khi có Công ước, các vùng biển ở Biển Đông bên ngoài vùng lãnh hải về pháp lý đều là một phần của vùng biển quốc tế, tại đó tàu thuyền của bất kỳ quốc gia nào đều có thể qua lại và đánh cá một cách tự do. Vì vậy, Tòa đã kết luận rằng việc Trung Quốc qua lại và đánh cá trong lịch sử ở vùng biển của Biển Đông đã thể hiện các quyền tự do trên biển cả, thay vì một quyền lịch sử, và rằng không có chứng cứ nào cho thấy rằng trong lịch sử Trung Quốc đã một mình thực hiện việc kiểm soát các vùng biển ở Biển Đông hay ngăn cản các quốc gia khác khai thác những tài nguyên của mình.PCA có lập luận như vậy khi xem xét các hồ sơ của Việt Nam?

Theo Điều 121 của Công ước, các đảo đá không thích hợp cho con người đến ở hoặc không có đời sống kinh tế riêng sẽ không có vùng đặc quyền kinh tế hoặc thềm lục địa tạo ra vùng đặc quyền kinh tế 200 hải lý và có thềm lục địa. PCA giải thích Điều 121 và kết luận rằng các quyền có vùng biển của một cấu trúc phụ thuộc vào: Năng lực khách quan của cấu trúc; Trong điều kiện tự nhiên, nó có thể duy trì một cộng đồng dân cư ổn định hoặc hoạt động kinh tế mà không phụ thuộc vào tài nguyên bên ngoài, và cũng không thuần túy mang tính chất khai thác. PCA thấy rằng nhiều cấu trúc tại Trường Sa hiện đang được một hoặc nhiều quốc gia kiểm soát và họ đã xây dựng các cấu trúc và duy trì nhân lực tại chỗ. PCA kết luận rằng việc hiện diện của các nhân viên công quyền trên nhiều cấu trúc không chứng minh được khả năng của các cấu trúc này, trong điều kiện tự nhiên, để duy trì cộng đồng cư dân ổn định và cho rằng các bằng chứng lịch sử về việc định cư hoặc đời sống kinh tế có ý nghĩa hơn đối với năng lực khách quan của các cấu trúc. Qua đánh giá hồ sơ lịch sử, PCA thấy rằng các đảo Trường Sa trong lịch sử từng được các nhóm nhỏ ngư dân từ nhiều nước sử dụng, một số công ty khai thác phân chim và đánh cá của Nhật đã có hoạt động tại đây vào những năm 1920 và 1930. PCA kết luận rằng, việc sử dụng tạm thời các cấu trúc của ngư dân không dẫn đến việc cư ngụ của một cộng đồng ổn định và tất cả các hoạt động kinh tế trong lịch sử đều chỉ có tính chất khai thác. Theo đó, PCA kết luận rằng tất các cấu trúc nổi tại quần đảo Trường Sa đều là “đảo đá” về mặt pháp lý và không tạo ra vùng đặc quyền kinh tế hoặc thềm lục địa. Việt Nam cần nghiên cứu kỹ lập luận này của PCA, trong hành trình đòi công nhận chủ quyền đối với quần đảo Trường Sa và quần đảo Hoàng Sa.

Xem xét quyền đánh cá truyền thống tại bãi Scarborough, PCA kết luận rằng ngư dân từ Philippines, cũng như Trung Quốc và các nước khác, đã đánh cá tại bãi Scarborough từ lâu và có quyền đánh cá truyền thống tại khu vực này. Do bãi cạn Scarborough nổi trên mặt nước lúc thủy triều lên, cấu trúc này có quyền có lãnh hải, vùng nước xung quanh cấu trúc này không tạo thành vùng đặc quyền kinh tế và quyền đánh cá truyền thống không bị mất đi do Công ước. Tòa xác định rằng Trung Quốc đã vi phạm nghĩa vụ tôn trọng quyền đánh cá truyền thống của ngư dân Philippines khi ngăn chặn tiếp cận bãi cạnScarborough sau tháng 5 năm 2012. Tuy nhiên, Tòa Trọng tài thấy rằng Tòa cũng sẽ có kết luận tương tự đối với quyền đánh cá truyền thống của ngư dân Trung Quốc nếu Philippines có hành động ngăn cản việc đánh cá của công dân Trung Quốc tại bãi Scarborough. Với phán quyết trên của PCA, Trung Quốc có cớ lưu đội tàu tại Scarborough và nhiều bãi đá khác tại quần đảo Trường Sa, tiền đề để không chế, kiểm soát những bãi đá đó.

PCA đã khẳng định, “Toà không phán quyết các vấn đề nào liên quan đến chủ quyền đối với các vùng lãnh thổ đất liền và không tiến hành phân định bất kỳ một ranh giới trên biển nào giữa các bên của vụ kiện”. Phán quyết ngày 12/7/2016 của PCA chưa giải quyết được những mâu thuẫn, tranh chấp chủ quyền ở Biển Đông. Việc Trung Quốc không tham gia vụ kiện, phản bác toàn bộ phán quyết của PCA cho thấy vũ khí pháp lý có tác dụng không nhiều trong việc bảo vệ chủ quyền của các quốc gia. Như facebooker Tâm Minh Nguyễn nói, giá trị cao nhất của một phán quyết của PCA chỉ là làm mất uy tín của một quốc gia đã vi phạm chính những điều ước quốc tế mà họ ký kết, tạo dư luận đồng thuận của quốc tế đối với quốc gia bị xâm phạm chủ quyền biển đảo.

Việt Nam có thể sử dụng kinh nghiệm của Philippines tại vụ kiện vừa qua trong đấu tranh đòi công nhận chủ quyền quần đảo Hoàng Sa và quần đảo Trường Sa. Dùng con đường pháp lý để đòi chủ quyền biển, đảo là cần thiết, nhưng cần hết sức thận trọng. Cửa thắng không chắc chắn, nhưng có thắng cũng khó giành lại chủ quyền thực tế, nếu trong tay chỉ có những phán quyết như của PCA.

***

25 nhận xét:

  1. Giá trị cao nhất của một phán quyết của PCA chỉ là làm mất uy tín của một quốc gia đã vi phạm chính những điều ước quốc tế mà họ ký kết, tạo dư luận đồng thuận của quốc tế đối với quốc gia bị xâm phạm chủ quyền biển đảo. Điều này cũng khá hợp lý vì trên thực tế có thể thấy có vẻ như Trung Quốc không có ý định chấp nhận những nội dung của phán quyết còn bên tạm gọi là thắng kiện là Philippines cũng không thể mừng vui hoàn toàn vì chưa có nhiều thứ được khẳng định chắc chắn là của họ. Điều này càng cho thấy là việc giải quyết các tranh chấp ở biển Đông bằng các đàm phán song phương sẽ khó cho ra được một kết quả ổn thỏa cho tất cả các bên.

    Trả lờiXóa
  2. Đúng là trọng tài chỉ phán quyết đường lưỡi bò mà Trung Quốc vẽ ra không được công nhận chứ không phán quyết rằng nó là chủ quyền như thế nào. Tuy nhiên thì cũng không hẳn là có hại cho Việt Nam

    Trả lờiXóa
  3. Có thể sau phán quyết này của Tòa trọng tài, Trung Quốc sẽ ngang nhiên và hành động dữ dôi, trắng trợn hơn. Do vậy cần có sự phối hợp và ủng hộ của nhiều quốc gia có liên quan đê sẵn sàng có các tình huống ứng phó dự trù đam bảo nhất.

    Trả lờiXóa
  4. Đường lưỡi bò của Trung Quốc là hoàn toàn phi pháp, Trung Quốc phải chấp hành phán quyết của tòa trọng tài quốc tế nếu không muốn cô độc trên thế giời này. Nhưng liệu rằng Trung Quốc có tiến hành hay k?
    rõ ràng là Trung Quốc đã phản ứng mạnh mẽ với phán quyết đố mà

    Trả lờiXóa
  5. Trung Quốc ngang nhiên vạch ra "đường lưỡi bò" hay còn gọi là "đường 9 đoạn", đòi chủ quyền với gần như toàn bộ diện tích Biển Đông, bất chấp sự phản đối từ cộng đồng quốc tế. Đây là một điều mơ hồ.
    Công lý sẽ luôn đứng về phía đối lập với họ

    Trả lờiXóa
  6. chúng ta cũng cần cảnh giác với những hành động của Trung Quốc nhằm phản đối phán quyết của PCA để chủ động trong bảo vệ chủ quyền quốc gia đối với Hoàng Sa, Trường Sa cũng như Biển Đông. trung quôc nó không đơn gian và chịu tuân theo đâu. đưng có mà mưng vôi

    Trả lờiXóa
  7. Có ai đó lập luận rằng bản đồ kia với đất liền của tàu khựa là cái đầu bò, vùng biển Đông phải có cái lưỡi bò. Cái lỹ ngu như bò ấy thì tốt nhất phải cắt ngay cái lưỡi bò kia cho chúng tỉnh đầu ra.

    Trả lờiXóa
  8. lúc đầu tưởng thằng Phi nó cùng VN để chống lại TQ nhưng bây giờ thì sao, cùng TQ chia sẻ lợi ích, thâm hiểm thật, trộm cướp được của người khác bây giờ lại cũng nhau chia đôi luôn chứ
    mà cái phán quyết của trọng tài quốc tế cũng có nhiều cái bất lợi với chúng ta, nên chỉ thấy việt nam hoan nghênh thôi chứ

    Trả lờiXóa
  9. Mong rằng Việt Nam và các nước láng giềng cúng tận dụng cơ hội lần này để cùng đối phó với tay côn đồ TQ. Mang tiếng là hàng xóm cơ mà vẫn ỷ to ức hiếp nhỏ, lần này nên cương quyết để TQ biết tôn trọng luật quốc tế. Tuy nhiên, con đường phía trước còn khá khó khăn khi TQ luôn thể hiện vô lí, trắng trợn và ko tôn trọng trọng tài quốc tế. Bằng chứng là mạnh mồm ko muốn tham gia vụ kiện với Philipin và động thái xây dựng cơ sở hạ tầng quân sự trên các quần đảo. Cần có sự đoàn kết các nước nhỏ trong khu vực bị TQ ức hiếp

    Trả lờiXóa
  10. Việt Nam cần phải cẩn trọng trong từng bước đi tiếp theo, TQ đã trắng trợn tuyên bố chủ quyền trái phép trên biển Đông, trắng trợn phủ nhận phán quyết của PCA, nếu không tính toán kĩ không biết TQ sẽ giở trò gì

    Trả lờiXóa
  11. Sau khi có phán quyết của Tòa Trọng tài, Việt Nam sẽ thúc đẩy hơn trong việc ủng hộ duy trì hòa bình và an ninh khu vực đồng thời sẵn sàng đoàn kết với Asian để ngăn chặn tham vọng bành trướng của Trung Quốc

    Trả lờiXóa
  12. Trung quốc đang muốn dùng sức mạnh quân sự để phủ nhận phán quyết của PCA, để biến biển Đông thành ao làng của chúng à, nếu không chấp nhận phán quyết nghĩa là trung quốc đang tự loại mình ra khỏi thế giới, để xem họ có dám hay không

    Trả lờiXóa
  13. Phán Quyết của PCA đã phủ nhận hoàn toàn những lập luận của Trung Quốc cho rằng họ có chủ quyền trên cái gọi là "đường chín đoạn". Đối với chúng ta, nếu muốn kiện Trung Quốc thì dù có thắng kiện, cơ hội đòi lại chủ quyền cũng là khá nhỏ.

    Trả lờiXóa
  14. Những phán quyết của PCA không hề mang tính pháp lý, nó chỉ có tác dụng làm mất uy tín của nước bị cáo buộc sai phạm mà thôi. Chúng ta có thể dựa vào kết quả mà Philippin đã đạt được để có thể tính toán trước khi muốn đem Trung Quốc ra kiện.

    Trả lờiXóa
  15. Tuy chúng ta là một quốc gia nhỏ bé bên cạnh một siêu cường như Trung Quốc, chắc chắn sẽ có những khó khăn trong việc đảm bảo chủ quyền, nhưng Việt Nam sẽ không để họ muốn làm gì thì làm trên vùng chủ quyền biển đảo của ta.

    Trả lờiXóa
  16. Toàn bộ phán quyết của PCA chỉ mang tính "dư luận" mà thôi, là cơ sở để chúng ta có thể kêu gọi sự đồng thuận từ quốc tế, tạo thuận lợi cho quá trình đấu tranh bảo vệ chủ quyền biển đảo. Còn về mặt pháp lý thì nó không hề có chút giá trị nào.

    Trả lờiXóa
  17. "Đường chín đoạn" của Trung Quốc tại biển Đông đã hoàn toàn bị PCA phủ nhận. Trung Quốc không hề có "chủ quyền lịch sử" tại biển Đông như họ đã nói. Đây cũng là cơ sở để chúng ta nghiên cứu và tìm ra phương án thích hợp để đấu tranh bảo vệ chủ quyền trên biển của ta.

    Trả lờiXóa
  18. Theo như phán quyết của PCA thì Trung Quốc đã can thiệp trái phép vào việc thăm dò dầu khí của Philippines tại Bãi Cỏ Rong; Chủ ý cấm các tàu Philippines đánh bắt cá trong vùng đặc quyền kinh tế của Philippines tại bãi Vành Khăn và bãi Cỏ Mây,... Điều đó đồng nghĩa với việc chúng ta mất chủ quyền ở đó vào tay Philippines.

    Trả lờiXóa
  19. Nói là có lợi đó, nhưng những điểm ảnh hưởng xấu của nó đến chúng ta cũng không ít. Đơn cử như tại Bãi Cỏ Rong hay Vành Khăn, Cỏ Mây,... PCA cho rằng nó thuộc chủ quyền của Philipppines.

    Trả lờiXóa
  20. Phải nói rằng, phán quyết của PCA đã hắt một gáo nước lạnh vào tham vọng độc chiếm biển Đông của Trung Quốc. Tuy nhiên, ngay cả nước thắng kiện như Philipines và một số quốc gia có liên quan như Việt Nam cũng bị ảnh hưởng không ít.

    Trả lờiXóa
  21. Dù sao thì phán quyết của PCA cũng đã không cho Trung Quốc ung dung "một tay che trời" ở biển Đông. Nhìn cái cách mà họ phản ứng lại với phán quyết của PCA không giống thái độ của một siêu cường chút nào cả. Ngang ngược, bất tuân pháp luật quốc tế.

    Trả lờiXóa
  22. Sẽ còn rất nhiêu khó khăn trong hành trình đòi công nhận chủ quyền đối với quần đảo Trường Sa và quần đảo Hoàng Sa. Nhân dân cả nước cần đồng lòng, chung sức lại, đập tan mọi âm mưu chống phá của kẻ thù. Có như vậy thì mới mong giữ được chủ quyền biển đảo của tổ quốc.

    Trả lờiXóa
  23. PCA đã khẳng định, “Toà không phán quyết các vấn đề nào liên quan đến chủ quyền đối với các vùng lãnh thổ đất liền và không tiến hành phân định bất kỳ một ranh giới trên biển nào giữa các bên của vụ kiện”. Do đó, phán quyết này chỉ mang tính tham khảo, chúng ta có thể dùng nó để kêu gọi sự ủng hộ của cộng đồng quốc tế trên con đường bảo vệ chủ quyền biển đảo của mình.

    Trả lờiXóa
  24. Chúng ta phải chuẩn bị rất nhiều, rất nhiều nữa, cùng với đó là sự nỗ lực, kiên định trong việc khẳng định chủ quyền của mình tại biển Đông, còn nếu độc dựa vào phán quyết này thì sẽ chẳng làm được gì nhiều.

    Trả lờiXóa
  25. Vụ kiện của Philippines sẽ để lại bài học rất quý cho Việt Nam, từ khâu lựa chọn luật sư, tổ chức một vụ kiện, hình thành các yêu cầu khởi kiện, chiến lược pháp lý, chuẩn bị về chiến lược chính trị ngoại giao, vận động dư luận quốc tế về tính chính nghĩa của vụ kiện

    Trả lờiXóa

Proudly Powered by Blogger.