Chủ Nhật, 2 tháng 8, 2015

VỀ MỘT CÁCH ĐƯA TIN TRÊN VIETNAMNET

by Hải An Phạm  |  at  8/02/2015 12:49:00 CH

Trong một bài viết phản ánh vấn nạn trộm đồ của một số người Việt Nam tại các siêu thị, cửa hàng khi ra nước ngoài học tập, du lịch và thăm thân...đăng trên Vietnamnet, người viết đặc biệt chú ý tới tiêu đề bài viết "Nữ trí thức TP.HCM bị Singapore tạm giữ vì tội trộm đồ siêu thị"; tuy nhiên thực lòng không hiểu cái tiêu đề đó đã khái quát được bao nhiêu phần trăm nội dung được chuyển tải trong bài viết và liệu một sự quá đà khiến công luận hiểu sai bản chất vấn đề có được cơ quan báo chí này tính đến? 

Vẫn hiểu rằng, trong cái thời buổi tin tức đang có xu hướng lan rộng và các phương tiện truyền tin cũng trở nên đa dạng hơn thì sự cạnh tranh, thu hút độc giả đôi khi không phải là chất lượng bài viết, tin bài mà là cái cách gây sự chú ý của độc giả. Tên tiêu đề của bài viết vì thế ngày càng được các tòa soạn báo quan tâm hàng đầu và tiêu chí cho việc này không dừng lại ở việc khái quát được điều cần nói, chuyển tải được ý đồ của người viết mà quan trọng không kém chính là việc tạo được thiện cảm, thu hút độc giả ngay từ đầu. Vì vậy, để làm được điều này không phải là chuyện dễ dàng gì và đã xuất hiện không ít tình trạng nội dung phản ánh và tiêu đề bài viết lệch pha nhau. Điều này cũng được lí giải bởi sự thiếu cân đối của người viết trong dung hòa cùng lúc hai tiêu chí. Vietnamnet đã gặp lỗi này trong quá trình đăng tải bài viết đang được nói. 

Song, cái đáng nói ở đây không phải là chuyện lệch pha như thế nào trong chuyện đặt tên bởi mọi thứ đã khá rõ ràng. Theo đó dù trích dẫn ra không ít thủ đoạn và tái hiện lại câu chuyện 'ăn cắp của người Việt" tại không ít quốc gia nào là Singap, Thái Lan, Nhật Bản, Malaisya hay Đài Loan nhưng tác giả bài viết lại lấy một chi tiết rất nhỏ trong trường hợp đầu tiên: Ăn cắp của người Việt tại Singapore:
Cảnh sát Singapo với các nghi can ăn cắp người Việt (Nguồn: Internet)
"Cơ quan chức năng Singapore vừa tạm giữ một nữ trí thức ở TP. HCM vì nghi ngờ trộm cắp trong siêu thị. Theo VTC News, bà này được TP HCM cử đi học ngoại ngữ ngắn hạn tại Singapore. Khi lớp học sắp kết thúc, bà đi mua sắm tại siêu thị và cầm một món đồ trị giá khoảng 300 SGD nhưng lại không trả tiền. Nhiều khả năng, bà này sẽ bị đưa ra xét xử tại quốc đảo Sư Tử".
Có thể khi phản biện về điều này thì tác giả bài viết sẽ không ngại cho rằng, vì nó là trường hợp đầu tiên nên việc lấy đó để đặt tiêu đề cũng không có gì sai; người này có thể cũng sẽ đổ lỗi cho sự tản mạn, khó khái quát để đặt một tiêu đề có tính khái quát và tổng quan hơn để thanh minh cái tiêu đề này. Tuy nhiên, dù nói như thế nào đi nữa thì trong trường hợp của Vietnamnet là khó có thể thanh minh và hậu quả gây ra từ đó cũng không thể nói là nhỏ. 

Mỗi một người làm báo luôn có cho mình sự chủ động nhất định. Họ sẽ không bao giờ "cố đấm ăn xôi' ở một chủ đề mà họ biết chắc nó sẽ gặp trở ngại, khó khăn trong quá trình thể hiện, triển khai bài viết. Vậy nên, việc cố chối bỏ trách nhiệm cho một đề tài khó khái quát tên tiêu đề vốn dĩ đã không tồn tại ở một cơ quan báo chí chuyên nghiệp và đương nhiên không thể có ở một nhà báo chuyên nghiệp...

Xin nói đến một khía cạnh là tác động của bài viết tới độc giả. Ai cũng biết rằng, vấn nạn ăn cắp của một bộ phận người Việt tại nước ngoài đang được công luận hết sức quan tâm. Tôi sẽ không nói đến sự quan tâm của bộ phận người luôn biết tiếp cận nguồn tin một cách khách quan và công minh nhất và họ tiếp cận là để biết chứ không phải hướng đến mục đích nào khác. Tên tiêu đề lệch pha với nội dung bài viết cũng không phải là chuyện quá cần phải quan tâm bởi họ hiểu được đó là một thứ cố tật mà nền báo chí trong thời buổi kinh tế thị trường gặp phải. Tuy nhiên, nó sẽ là như thế nào nếu đặt trong trường hợp chủ thể tiếp cận là một người quá quan tâm tới tên tiêu đề hay đám người luôn tìm cách suy lí, quy kết với những điều không hay, kiểu như: khi đọc bài viết "Nữ trí thức TP.HCM bị Singapore tạm giữ vì tội trộm đồ siêu thị" thì họ sẽ dẫn lại và bình luận rằng: "Văn hóa ăn cắp của CHXHCNVN, tiếng tăm vang lừng khắp thế giới...hãnh diện thay cho nhà Sản Vịt Nam" (FB Hung Phi Wong).

Rõ ràng người ta sẽ hiểu sai hoặc cố tình hiểu sai vấn đề, bản chất của bài viết mà tôi tin chắc rằng, tác giả bài viết khi đọc được cũng sẽ không hài lòng. Và người ta thay vì hiểu rằng, đó là trường hợp hiếm hoi "trí thức ăn cắp tại nước ngoài" thì họ cho đó là cả một sự khái quát của một tờ báo chính thống tại Việt Nam. Và khi đó đâu chỉ có đội ngũ trí thức tại TP Hồ Chí Minh ảnh hưởng mà rộng hơn trí thức Việt sẽ chịu ảnh hưởng không tốt từ bài báo này. 

Người viết cũng muốn nhắc nhở tác giả bài báo một chi tiết, đó là: Thực tế là cộng đồng người Việt sinh sống tại các quốc gia Nhật, Singapo, Thái Lan, Malaisia và Đài Loan chủ yếu là những người sang xuất khẩu lao động; đa phần họ là lao động chân tay và chỉ có một bộ phận rất nhỏ sang để học tập, được gọi là trí thức. Cho nên, tên tiêu đề bài viết không chỉ làm biến dạng suy nghĩ của công chúng về một vấn nạn cần cảnh báo mà nó còn không phù hợp với thực tế đang diễn ra. 

Cho nên, cũng giống như nghề viết văn, báo chí là một lĩnh vực rất kén người và nghề chọn người thay vì ngược lại. Vì vậy, hỡi những ai đang cảm thấy khó khăn, bế tắc và chưa tự tin để thực hiện một cái nghề "làm dâu trăm họ' này thì nên chăng nên tìm cho mình cái nghiệp khác. 
An Chiến 

12 nhận xét:

  1. viết gì thì viết đừng có lấy cá nhân để đánh đồng cho cả dân tộc này là được,đừng để bạn bè thế giới qua đó mà có ấn tượng xấu về người Việt Nam,mà cái bà kia chẳng hiểu thế nào mà ăn cắp lại sang nước ngoài ăn cắp,mà nghĩ siêu thị để thông thống đấy là thích lấy gì không ai biết à,đi học cử đi nước ngoài mà dốt thế,nó có cái máy quét có mà chạy đằng trời,

    Trả lờiXóa
    Trả lời
    1. Đã viết báo thì hãy tìm hiểu thật kỹ thông tin cũng như chính xác thông tin, không chỉ để giật tít mà đăng những thông tin làm ảnh hưởng đến cả tập thể, cộng đồng. Có thể một cá nhân mắc sai lầm nhưng không thể đánh đồng tập thể, nó sẽ gây ra những sự đánh giá sai lầm, không chính xác.

      Xóa
  2. Tôi cũng từng đặt câu hỏi về thông tin mà mấy tờ báo đưa lên là người Việt Nam ăn trộm đồ trong siêu thị ở nước ngoài, những người ăn trộm đó thường là những người khá nổi tiếng họ cũng khá đàng hoàng giàu có chứ không đến mức phải đi ăn trộm cái áo, cái quần bên siêu thị ở nước ngoài. Thông tin mà mấy báo đưa lên tôi cũng chưa xác minh được độ chính xác nhưng tôi là người Việt Nam tôi tin người dân nước tôi họ không xấu tính như vậy, họ không bán rẻ hình nahr của họ, đất nước của họ như những loại rẻ rách mà chúng ta vẫn thấy chúng rêu rao trên các từ báo.

    Trả lờiXóa
  3. 1 cá nhân có hành động không tốt thì không thể đánh đồng với cả 1 quốc gia, dân tộc được...người viết báo cần viết và đưa r a những thông tin chân thực và thực tế hơn...đừng vì muốn câu khách mà giật những tít bài giật gân rẻ tiền.

    Trả lờiXóa
  4. 1 cá nhân có hành động không tốt thì không thể đánh đồng với cả 1 quốc gia, dân tộc được...người viết báo cần viết và đưa r a những thông tin chân thực và thực tế hơn...đừng vì muốn câu khách mà giật những tít bài giật gân rẻ tiền.

    Trả lờiXóa
  5. Sự tràn lan báo net và các tòa soạn báo đưa tin chú trọng về hình thức không bao quát được nội dung cần nói lên đã làm mất uy tín của nhiều ngành và lĩnh vực, việc đánh đồng "Nữ trí thức TP.HCM bị Singapore tạm giữ vì tội trộm đồ siêu thị" như vậy có phải chỉ là cách gây sự chú ý không? chỉ là cách giật tít gây sự chú ý, trong khi đó nội dung lại có thể là lãng xoẹt.

    Trả lờiXóa
  6. Cũng là đưa tin nhưng nếu không biết cách chọn lọc tự nhiên lại biến thành tin vịt, người đưa tin là lá cải. Mang tiếng cho danh dự và phẩm nghề còn ảnh hưởng tới những thông tin chính xác khác

    Trả lờiXóa
  7. Bộ phận người Việt Nam ở Singapo, Đài loan, Malaysia chủ yếu là những người đi xuất khẩu lao động, làm việc chân tay, một số ít mới là những người có thể gọi là trí thức. Vì vậy với giật tít của bài báo trên sẽ có ảnh hưởng rất lớn đến đại bộ phận người Việt Nam nói chung và với thành phần trí thức Việt Nam nói riêng. Vì vậy báo chí cần đăng tải những thông tin sao cho chính xác, không thể đánh đồng như thế.

    Trả lờiXóa
  8. Viết thì cũng nên chỉ rõ chính xác chứ không thể vơ đũa cả nắm thế được, tất nhiên cái thực trạng người Việt ra nước ngoài ăn cắp bị phát hiện cũng khá nhiều. Tuy nhiên nhiều bài viết giật tit rất có vấn đề.

    Trả lờiXóa
  9. Việc các tờ báo giật tít để câu lượng người đọc là rất nguy hiểm bởi vì nó đánh đồng cả một bộ phận. Đã là người viết báo thì phải hiểu rõ điều đó, chứ không thể cứ cố tình như vậy được.

    Trả lờiXóa
  10. Các bạn cứ thấy có tin là đưa, chẳng kiểm chứng hay tìm hiểu nguồn tin gốc gì cả. Hình như việc lợi dụng nót chia sẻ trở thành phổ biến nên cứ cái gì chia sẻ là các bạn nhấn nút. Điều này nguy hiểm vô cùng

    Trả lờiXóa
  11. Không chỉ riêng vấn đề này mà trong rất nhiều vấn đề khác nhất là những chuyện được dư luận xã hội quan tâm, các nhà báo hay lựa chọn việc giật một cái title thế nào cho hay, cho "hot" hơn là cung cấp thông tin một cách khách quan cho người đọc. Điều này giới báo chí cần phải thay đổi, tên bài và nội dung phải phù hợp. Một tên bài phiến diện sẽ gây ra những tác động không hay ho gì nhất là khi người ta chỉ đọc tên bài mà tự suy ra nội dung.

    Trả lờiXóa

Proudly Powered by Blogger.