Thứ Hai, 2 tháng 3, 2015

CÓ TÌNH TRẠNG LOẠN CHUẨN TRONG ỨNG XỬ

by Hải An Phạm  |  at  3/02/2015 09:43:00 SA

Đã đến lúc chúng ta phải có cuộc vận động sâu rộng trong xã hội, trước hết là trong nhà trường để xây dựng văn hóa ứng xử mới. 
Hiện nay ở nước ta đang có tình trạng “loạn chuẩn” trong ứng xử.Ví dụ chỉ riêng chuyện chào: học sinh có nơi thì vòng tay cúi đầu, có nơi chỉ đứng và hơi cúi đầu; đại biểu khi được giới thiệu, người thì đáp lễ bằng cách xá xá, người thì nắm hai tay giơ lên, người thì vẫy tay, người thì cúi đầu; khi chào nhau, người thì xá xá, người thì bắt tay, có khi bắt hai tay... Trong khi đó ở các nước phương Tây, Nga, Nhật, Hàn... chuyện chào hỏi khá thống nhất.

Tại sao có tình trạng như vậy? Theo tôi, nguyên nhân chính do nước ta chịu ảnh hưởng nhiều văn hóa khác nhau ngoài văn hóa bản địa: văn hóa Nho giáo, Phật giáo của Trung Hoa từ thế kỷ 19 trở về trước...

Các lớp văn hóa ấy không mất đi hoàn toàn mà chồng lên nhau; cách thức ứng xử cũng phụ thuộc vào nhiều địa phương khác nhau: nông thôn - thành phố, miền xuôi - miền ngược, Bắc - Trung - Nam... quá trình thống nhất vẫn còn đang diễn ra và khá tự phát; nhiều người về nước sau khi được học tập và sinh sống ở nhiều môi trường khác nhau: Đông Âu, phương Tây, Trung Quốc, Nhật, Hàn... thành ra cung cách ứng xử cũng khá khác nhau.

Như vậy chúng ta phải sử dụng chuẩn ứng xử nào và xây dựng chuẩn ứng xử như thế nào?

Rõ ràng chúng ta không thể dùng hoàn toàn chuẩn ứng xử theo kiểu cũ. Nho giáo rất coi trọng lễ nghi, coi lễ nghi là con đường quan trọng để hình thành đạo đức con người: “Tiên học lễ, hậu học văn”, lễ nhạc được coi là hai phương pháp trị nước căn bản nhất (lễ để phân biệt, nhạc để hài hòa)...

Tuy nhiên trong quá trình phát triển, lễ nghi Nho giáo đã có rất nhiều điểm khắt khe, lạc hậu. Từ đầu thế kỷ 20 trở đi, những lễ nghi trói buộc của Nho giáo đã bị bỏ đi hầu hết, ví dụ như chuyện lạy người sống, hay quan niệm về công dung ngôn hạnh của phụ nữ...

Thế nhưng chúng ta có thể hoàn toàn theo phương Tây được không? Theo tôi, trong thế giới toàn cầu hóa hiện nay thì văn hóa phương Tây tỏ ra đang có ưu thế.

Quần áo, giày dép, nhà cửa, tiện nghi, công ty, trường học, xã hội... về cơ bản gần như đã theo phương Tây cả rồi.

Tuy nhiên, văn hóa một dân tộc không phải mất đi một cách dễ dàng. Các nước Đông Á không dễ dàng bỏ hết văn hóa cổ truyền của mình. Người Nhật, người Hàn, Trung Quốc... trong cách ứng xử của họ vẫn cho thấy họ có cách riêng của mình.

Vì vậy tôi cho rằng đã đến lúc chúng ta phải có cuộc vận động sâu rộng trong xã hội, trước hết là trong nhà trường để xây dựng văn hóa ứng xử mới.

Đó là việc xây dựng chuẩn mực trong lễ nghi, trang phục: chào hỏi, chia tay, lễ nghi và trang phục trong ma chay, cưới hỏi, trang phục trong lễ khai giảng, tốt nghiệp... Văn minh trong ẩm thực: bỏ dần việc ăn thịt vật nuôi (chó, mèo), động vật hoang dã, không hành hạ động vật (dẫu là trong lễ hội)...

Phép lịch sự khi ứng xử (nhất là với người nước ngoài): không hỏi tuổi tác, tôn giáo, đảng phái, thu nhập, không nựng má xoa đầu hôn hít trẻ con...

Phép lịch sự nơi công cộng: xếp hàng, không khạc nhổ bừa bãi, không xả rác, không lấy của công, không nói to, làm phiền, tôn trọng luật giao thông, giúp đỡ người già, người tàn tật, phụ nữ có thai...

Cần có luật trừng phạt nghiêm khắc tội quấy rối tình dục trên các phương tiện giao thông công cộng để đón đầu việc phát triển các phương tiện giao thông công cộng trong tương lai (Nhật Bản, Hàn Quốc đã phải thực hiện nghiêm khắc việc này trong thời gian dài mãi mới hết)...

Phép lịch sự trong công ty: không bàn chuyện về người vắng mặt, không nói xấu phụ nữ, không có hành vi và lời nói có liên tưởng đến chuyện quấy rối tình dục...

Tôi rất ấn tượng với trường học ở Nhật Bản. Khi vào thăm trường, đi ngang qua lớp học, tất cả đều phải thay giày vải đi khẽ, im lặng. Học sinh trước khi ăn phải hát một bài tạ ơn người lao động làm ra thực phẩm, ăn xong phải tự phân loại rác, thu dọn, các cháu nhỏ được tập sống tự lập từ bé...

Cuộc vận động văn minh trong ứng xử là một cuộc vận động lâu dài, khó khăn, nhưng rất cần thiết vì nó góp phần xây dựng thế hệ người VN văn minh, trọng đạo đức trong tương lai. Việc xây dựng chuẩn mực ứng xử thế nào phải bắt đầu từ nhà trường.

Và việc làm đầu tiên là thay đổi chương trình giáo dục công dân cho hấp dẫn, thiết thực, phù hợp với công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa, toàn cầu hóa đang diễn ra.

Công việc này phải do một ủy ban phụ trách, căn cứ vào thuần phong mỹ tục nước nhà, tham khảo rộng cách làm của các nước phát triển để ra quyết định. Các quyết định của ban cần phải tham khảo dư luận rộng rãi trước khi thực hiện.
Đoàn Lê Giang

16 nhận xét:

  1. Mỗi quốc gia có một chuẩn chào hỏi khác nhau. Như mình khi gặp người Thái Lan thì hay chắp tay chào, gặp người TRung Quốc thì là đan tay. Người Hàn thì cúi những để tay trước ngực, và khi gặp người Nhật là thõng tay để chào. Ở phương tây thì các bạn ấy sẽ ôm, hôn mình. CÒn với Việt Nam mình thì chào đầu đuôi bằng cả cử chỉ và lời nói.

    Trả lờiXóa
  2. Đúng là nước ta giờ đang bị loạn về cách ứng xử trong giao tiếp, người thì học theo nước này, người học theo nước khác, người thích kiểu này người thích kiểu khác, thiết nghĩ nên xây dựng một bộ quy tắc ứng xử trong giao tiếp hằng ngày dựa theo những quy chuẩn xã hội của người Việt ta.

    Trả lờiXóa
  3. Việc đặt tình quy chuẩn về nguyên tắc ứng xử là điều cần thiết. Tránh việc lai tạp từ các nền văn hóa khác nhau.

    Trả lờiXóa
  4. bài viết nói đúng thì đúng nhưng cũng sách vở lắm,cái sự việc như trên viết đã được nhắc đến từ lâu ,năm nào cũng nói nhưng đó là vấn đề khó giải quyết.lễ hội thì theo phong tục giết trâu giết bò giết lợn đã ngấm vào văn hóa của vùng nói bỏ chẳng phải dễ.việc đến trôm chó bị đập chết nguyên nhân sâu xa có cung ắt có cầu.người dân rất thích ăn thịt chó,khổ nỗi là vậy.xưng hô thì đồng ý cần có chuẩn vì như thế sẽ dễ bề cho nét văn minh lịch sự hơn,còn vấn đề khác thì nên nói một từ đó là ý thức mỗi người mà thôi

    Trả lờiXóa
  5. Thực ra để nói về ứng xử thì ơ nước mình lôm côm nhất. Tây tàu nhật hàn... cái gì cũng có. Lấy chuẩn của các cụ ngày xưa ra mà áp dụng. Thiết nghĩ còn tốt hơn giờ nhiều

    Trả lờiXóa
  6. Nên thiết lập một chuẩn ứng xử và áp dụng từ tiểu học. Như vậy mới có thể làm triệt để.

    Trả lờiXóa
  7. Lời chào cao hơn mâm cỗ, có nghĩa là giáo dục, tri thưc cao hơn những đồ ăn thức uống, vật chất mà hiện hữu ở đây, con người việt nam, văn hóa việt nam rất đa dạng và phong phú thế nên văn hóa ứng xử, chào hỏi cũng khác với các nước khác chứ không phải chào theo một kiểu mới là hay

    Trả lờiXóa
  8. Người ta đã có câu di bất biến ứng vạn biến là ở chỗ đó, con người chứ không phải cỗ máy mà cứ dập khuôn một kiểu thế nhưng để áp dụng tùy các chào hỏi vào từng hoàn cảnh cụ thể thì chúng ta chưa được chỉ bảo một cách đúng đắn và rõ ràng, nên xem lại cách giáo dục

    Trả lờiXóa
  9. Theo tôi nên xem lại cách giáo dục chứ không phải chúng ta thay đổi lề lối và bắt chước mới là cái hay, cái gì vốn dĩ đã là của ta thì ta nên giữ mà đây lại là một nét văn hóa, chỉ có điều trẻ con chưa được dạy dỗ sao cho phù hợp từng hoàn cảnh, sẽ là một sai lầm lớn nếu thay đổi cục diện như tác giả

    Trả lờiXóa
  10. Chắc chắn những vụ việc quấy rối tình dục nơi công sở, nói xấu sau lưng không kể bất kể gái hay trai cả vì nó sẽ ảnh hưởng tới đạo đức của mỗi một con người, ở đâu ta cũng phải làm chặt chẽ như vậy, tạo một lề lối riêng tôi nghĩ rằng con người việt nam sẽ hơn hẳn nước khác

    Trả lờiXóa
  11. Chỉ tội là du nhập những văn hóa ngoại đạo không đúng với những đạo đức vốn có của con người , tôi nghĩ không phải cứ theo cái cũ mới là hay nhưng chúng ta nên chắt lọc những tinh hoa những gì tốt hù hợp với thời kì hiện đại mà thôi

    Trả lờiXóa
  12. Với tính tò mò của việt nam thì các bạn trẻ rất dễ sa ngã vào những thói hư tật xấu du nhập vào nước ta, không thể phủ nhận những lợi ích to lớn của mạng xã hội nhưng đó là con dao hai lưỡi vì nó lan tỏa những văn hóa phương tây phương đông vv..v.. một cách nhanh chóng

    Trả lờiXóa
  13. Chúng ta cứ hay du nhập những lối sống, những văn hóa phương Tây vào trong cuộc sống của chúng ta nhưng là theo một cách không có kỷ cương, trật tự gì, đâm ra là loạn hết, nó chả ra một thể thống gì. Cần phải thay đổi và sửa chữa sẽ tốt hơn.

    Trả lờiXóa
  14. Tôi nghĩ chúng ta nên xây dựng một bộ quy tắc ứng xử trong giao tiếp hằng ngày dựa theo những quy chuẩn xã hội của người Việt ta. Chúng ta là người Việt thì chúng ta nên thể hiện mình là người Việt, rằng là ứng xử của chúng ta là văn minh, chả thua kém ai.

    Trả lờiXóa
  15. Đúng là bây giờ nhiều thứ loạn chuẩn. Cũng là vì do thời kì mở cửa, chịu ảnh hưởng của quá nhiều nền văn hóa đâm ra không biết đâu là chuẩn mực.

    Trả lờiXóa
  16. Việt Nam dảnh hưởng và tiếp thu của nhiều nền văn hóa khác nhau nên việc loạn quy chuẩn như trên là điều dễ hiều. Do chưa có quy chuẩn chung thống nhất nên mỗi người có cách lựa chọn khác nhau miễn là phù hợp và lịch sự. Tuy nhiên việc xây dựng một quy chuẩn chung không chỉ ở lễ nghi chào hỏi mà còn ở các lĩnh vực khác là điều nên làm và cần thiết.

    Trả lờiXóa

Proudly Powered by Blogger.